Zatem kiedy wybierzemy się na spacer po lesie, by podziwiać piękno przyrody, odpocząć w otoczeniu zieleni pochylmy na chwilę głowę i popatrzmy na to, co depczemy „po drodze”. XX wiek pozostawił całkowicie użytkowanie i przetwarzanie roślin leczniczych aptekom i producentom farmaceutyków. Ale Ci, którym medycyna zepsuła żołądki lekami chemicznymi zaczynają powracać do najstarszych środków leczniczych – do ziół przygotowywanych w tradycyjny sposób. I przekonują się, że to działa!
Idealnym uzupełnieniem codziennego jadłospisu (szczególnie zimowego) mogą być ziołowe i owocowe „herbatki”, które oprócz niewątpliwych walorów smakowych, posiadają również wartości odżywcze i zdrowotne. Zioła do diety wprowadza się raczej „okresowo”, w celach profilaktycznych, by chronić zdrowie lub w czasie zdrowotnych kryzysów. W zależności od tego co ci dolega i czego potrzebuje twój organizm, spośród licznych, powszechnie znanych i lubianych ziółek można wybrać coś dla siebie.
OWOC I KWIAT CZARNEGO BZU ZIOŁA NA GORĄCZKĘ
Kwiaty zawierają liczne związki czynne, m.in: flawonoidy, kwasy fenolowe, organiczne, garbniki, triterpeny i związki śluzowe. W owocach są zaś m.in.: antocyjaniny (ciemna barwa owoców), kwasy organiczne, garbniki, witaminy C, B, prowitamina A oraz sole mineralne. Czarny bez jest znany z silnego działania napotnego, przeciwgorączkowego, a także przeciwzapalnego. To doskonały środek leczniczy w przypadku chorób przeziębieniowych - pobudzający odporność i wydzielanie potu. Gdy temperatura ciała w chorobie zbliża się do 39°C, można ją obniżyć pijąc gorący napar z kwiatów bzu ( 2 - 3 filiżanki ). Owoce i kwiaty bzu czarnego idealnie współgrają z lipą, a dosłodzone miodem smakują szczególnie dobrze. 1-2 łyżki suszonych owoców zalej szklanką zimnej wody i podgrzewaj (najlepiej w łaźni wodnej) do momentu wrzenia, a później gotuj 5 minut pod przykryciem. Odstaw na 15 minut,
przecedź i pij po ½ filiżanki.
SZAŁWIA UGAŚ POŻAR W GARDLE
Aromatyczne liście tej rośliny kryją w sobie wiele wartościowych substancji, przede wszystkim: olejki eteryczne, flawonoidy, garbniki, kwasy organiczne, duże ilości witaminy B1, a ponadto PP, A, C. Ten zestaw decyduje o silnym odkażającym działaniu szałwii, o jej wartościach ściągających i przeciwzapalnych. Szałwia lekarska jest niezastąpionym domowym sposobem radzenia sobie z chrypką, zapaleniem krtani, gardła i bólami zębów. W tym celu należy sporządzić napar z liści szałwii (zalać wrzątkiem i zaparzać 5 minut) i ciepłego użyć do płukania jamy ustnej. Dzięki olejkom działa przeciwzapalnie i bakteriostatycznie. Leczy wszelkie zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, podniebienia i dziąseł. Pomaga przy paradentopatiach, bólach po resekcji zębów i tych wywołanych uciskiem protezy zębowej. Nie zapominajmy, że szałwia to także zioło przyprawowe, podnoszące smak kuchni włoskiej. Warto tę cechę szałwii wypróbować także w naszej kuchni.
SKRZYP NA WŁOSY, KOŚCI I NERKI
Zawiera więcej soli mineralnych niż inne rośliny lądowe. Jest źródłem łatwo przyswajalnej krzemionki, potrzebnej organizmowi do budowy kości, chrząstek, paznokci, włosów i skóry. Swoją budową przypomina konstrukcję kręgosłupa, nic więc dziwnego, że działa leczniczo na narządy mające ścisły związek z układem ruchu, a pośrednio z nerkami. Jak udowodniono, źle funkcjonujące nerki mają związek z procesami degeneracji zachodzącymi w kościach i stawach. Nie popełnimy błędu, jeżeli leczenie przewlekłych chorób układu ruchu, tj. reumatyzmu,dny, artretyzmu będziemy wspierać naparami lub odwarami ze skrzypu polnego. Ziółko to jest idealnym środkiem filtrującym nerki i drogi moczowe oraz usuwającym nadmiar wody w organizmie (obrzęki). Napar działa moczopędnie, odwar ze skrzypu ekstraktuje krzemionkę poprawiającą wygląd skóry, włosów i paznokci.
MELISA DOSKONAŁA NA USPOKOJENIE
Melisa wykazuje przypisywane jej właściwości uspokajające, likwiduje przygnębienie i rozdrażnienie, ułatwia zasypianie, usuwa bóle głowy spowodowane stresem i przemęczeniem. Koi skołatane nerwy i „wyrywne” serce. Jej niewątpliwą zaletą jest przyjemny cytrynowy zapach i smak. W kuchni świeże listki melisy są doskonałym dodatkiem do wielu potraw.
W medycynie naturalnej suszone listki melisy służą do przygotowania naparów, nalewek i aromatycznych kąpieli. Napar przyrządza się z 3 łyżeczek suszu melisowego na filiżankę wrzątku. Ziółka trzeba koniecznie przykryć i parzyć 5 minut. Jest to ważne, ponieważ za działanie uspokajające i rozkurczowe odpowiadają głównie olejki eteryczne, które po prostu mogą „wyparować”. Melisa jest szczególnie skuteczna w dolegliwościach narządów trawiennych i serca wywołanych stresem. Stabilizuje pracę serca i oddala kołatanie. Szczególnie zalecana w objawach serca starczego (szybkie męczenie, zadyszka).
Należy do najważniejszych roślin leczniczych, które regulują funkcje układu nerwowego. Dziurawiec uspokaja, działa antydepresyjnie, poprawia pracę wątroby i pęcherzyka żółciowego. Jest to najlepsze ziółko przy zaburzeniach psychowegetatywnych, depresyjnych, stanach lękowych i rozstrojeniu nerwowym. Meteoropaci mogą liczyć na dziurawiec przy zmianie aury i pogorszonym samopoczuciu. Dziurawiec lubi towarzystwo melisy, więc można je ze sobą połączyć, a napar wypić zamiast kawy korzystając z przerwy w pracy. Najprostsza mieszanka wzmacniająca nerwy:
Ziele dziurawca 50 g
Ziele melisy 25 g
Ziele lawendy 5 g
RUMIANEK PACHNĄCY I ZDROWY
Jest najbardziej znaną rośliną leczniczą o wielokierunkowym zastosowaniu i działaniu. Rumianek jest rośliną silnie aromatyczną. Najważniejsze związki czynne jakie przechodzą do naparu to składniki olejku eterycznego: chamazulen i alfa-bisabolol. Rumianek jest środkiem leczącym: choroby skóry, błon śluzowych i choroby przeziębieniowe. W warunkach domowych przydaje się do inhalacji (w zapaleniu błon śluzowych nosa, zatok i gardła), kąpieli poprawiających wygląd skóry i łagodzących skurcze podbrzusza (np. w krwawieniach miesięcznych). Rumianek użyty jako napar do picia działa z kolei wiatropędnie, przeciwzapalnie, łagodnie rozkurczająco i uspokajająco. Najczęściej stosowany jest w łagodzeniu dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka, owrzodzeniach błony śluzowej i skołatanych nerwach. Z kwiatów rumianku przygotowuje się napar (1-2 łyżki stołowe zalewa się 1-2 szklankami wrzątku i parzy 5 minut). Można go pić, płukać nim gardło, przemywać skórę i wdychać.
MIĘTA PIEPRZOWA NA SŁABOŚĆ TRAWIENIA
Mięta zajmuje wyjątkową pozycję wśród roślin leczniczych. Jest smaczna, odtruwająca i pobudzająca. Leczy żołądek, jelita i pęcherzyk żółciowy. Przynosi ulgę w dolegliwościach żołądkowo - jelitowych, którym towarzyszą nudności, odruch wymiotny, kurcze jelit i wzdęcia (w przypadku wrzodów żołądka jej działanie lecznicze jest kwestią sporą). Popularność mięty sprawia, że wiele osób pije ją zamiast herbaty. Nie należy jej nadużywać, gdyż odznacza się oprócz silnego działania żółciopędnego, typowym dla substancji goryczkowych pobudzaniem czynności żołądka i jelit. Mięta świetnie komponuje się z innymi ziołami i poprawia smak ziołowych mieszanek.