Fundacja, utworzona w 1991 r. w Zabrzu, prowadzi badania naukowe i prace wdrożeniowe związane z polskim sztucznym sercem, robotem chirurgicznym i innowacyjnymi narzędziami chirurgii, inżynierią tkankową wykorzystywaną w celach leczniczych i biologicznymi protezami zastawek serca do korekcji wrodzonych i nabytych wad serca u dzieci i dorosłych. Współfinansuje publikacje naukowe i dydaktyczne. Organizuje specjalistyczne warsztaty, konferencje i sympozja. Promuje aktywny, zdrowy styl życia jako najlepszą profilaktykę chorób serca. Fundacja prowadzi także, finansowany z środków własnych, program szkoleniowo – stypendialny dla kadr medycznych, w ramach którego ponad 200 specjalistów z kraju i zagranicy podniosło swoje kwalifikacje zawodowe w dziedzinie kardiochirurgii. Z programu tego skorzystały zespoły liczące kilkudziesięciu lekarzy z Gruzji, Białorusi, Ukrainy, a także stypendyści z Czech, Holandii, Francji, Niemiec, Argentyny oraz Stanów Zjednoczonych. Fundacja jest nowoczesnym, zasłużonym dla polskiej kardiochirurgii ośrodkiem naukowo-badawczym oraz centrum wymiany myśli i doświadczeń. Jej działalność możliwa jest dzięki środkom pochodzącym z darowizn, subwencji, dotacji oraz funduszy unijnych. Najhojniejsi sprzymierzeńcy Fundacji co roku nagradzani są srebrną statuetką, która przyznawana jest podczas koncertów „Serce za serce”, organizowanych z udziałem znakomitych gwiazd i wspaniałych gości. Fundację wspierać można również przekazując na realizację jej prac 1% podatku dochodowego od osób fizycznych.
Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi, ul. Wolności 345a, 41-800 Zabrze, tel. 32/ 373 56 39 (40), bank PeKaO SA O/Zabrze 47 1240 4849 1111 0000 5343 4757, nr KRS: 0000069136, www. frk.pl, www.polskieserce.pl.
POLSKIE SZTUCZNE SERCE
Niedawno opuścił szpital 17-letni Paweł, który przez 358 dni oczekiwał na przeszczep serca z wszczepionymi, sztucznymi komorami wspomagania serca, które wraz z jednostką napędu pneumatycznego, tworzą opracowany w Fundacji system mechanicznego wspomagania krążenia POLCAS. Bez tego systemu Paweł, długo oczekujący na dawcę z powodu rzadkiej grupy krwi, nie doczekałby transplantacji. Jeszcze więcej szczęścia miał Michał. Przez 5 miesięcy wspomagany był sztucznymi komorami serca z rezultatem całkowitej regeneracji narządu. Opracowany w zabrzańskiej Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii pozaustrojowy system wspomagania serca od 1996 stosowany jest polskich klinikach do regeneracji niewydolnego narządu lub jako pomost do transplantacji. Zastosowany był u ponad 200 pacjentów. Uratował niejedno życie. Niestety, może być wykorzystany maksymalnie przez kilka miesięcy. W niektórych przypadkach to nie wystarczy. Aby wydłużyć ten okres na wiele lat konieczne jest stworzenie rodziny urządzeń mechanicznego wspomagania serca, które w zależności od potrzeb, różniłyby się okresem wspomagania i stopniem implantacji do ciała pacjenta. Najbardziej zaawansowane w tej gamie ma być całkowicie implantowalne polskie sztuczne serce. Fundacja koordynuje prace nad tym projektem w ramach programu Polskie Sztuczne Serce. Jednocześnie opracowuje system wspomagania serca dla dzieci. Skłoniły ją do tego bardzo dobre wyniki stosowania tej metody leczenia u dorosłych, i niestety, coraz większe potrzeby wśród najmłodszych. Wstępny wariant prototypu tego urządzenia jest już gotowy. Niebawem poddany zostanie badaniom doświadczalnym w bezpośrednim kontakcie z krwią. Jeśli przejdzie pomyślnie zaplanowane na 2011 r. testy kliniczne, będzie służył małym pacjentom z zagrażającą ich życiu niewydolnością krążenia.
ROBIN HEART
Niezależnie od wieku pacjentów, klasyczne operacje na sercu wiążą się z dużym urazem i długotrwałą rekonwalescencją. Aby były bardziej precyzyjne, bezpieczniejsze, mniej inwazyjne, zapewniały szybszy powrót do normalnej aktywności, sięgnąć trzeba do możliwości jakie daje chirurgia małoinwazyjna. Prace nad robotem kardiochirurgicznym trwają w Fundacji od 2000 roku i zaowocowały stworzeniem prototypowej rodziny robotów o różnej koncepcji sterowania i mocowania. Najmłodszy z rodziny polskich robotów - Robin Heart Vision powstał w 2007 roku i jest samodzielnym robotem sterującym położeniem toru endowizyjnego o szerokim polu zastosowania. Równocześnie opracowywane są unikatowe, wielofunkcyjne narzędzia chirurgiczne, które można zintegrować z ramieniem robota lub używać manualnie w klasycznej chirurgii. Kolejnym wyzwaniem dla Fundacji jest wdrożenie kliniczne rodziny polskich robotów Robin Heart oraz specjalnych, wielofunkcyjnych narzędzi chirurgicznych. Pierwszy krok na tej drodze został już poczyniony. W styczniu 2009 r., za pomocą robotów z rodziny Robin Heart i nowoczesnych narzędzi chirurgicznych, przeprowadzone zostały eksperymentalne badania przedkliniczne na zwierzętach. Obiecujące wyniki tego eksperymentu dają dużą nadzieję na rychłe wprowadzenie robotów na sale operacyjne.
INTELIGENTNE KOMÓRKI
Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii dąży do opracowania, niezwykłej „autologicznej” protezy zastawki serca, która pokryta byłaby komórkami własnymi pacjenta. Do jej stworzenia wykorzystuje metody inżynierii tkankowej. Oryginalny, nowatorski projekt zakłada zastosowanie komórek macierzystych, pozyskiwanych prostą, nieinwazyjną, bezpieczną metodą ze szpiku kostnego biorcy. Taka „inteligentna” proteza zastawki eliminować ma wady dotychczas stosowanych zastawek. To rodzaj bioprotezy, która rozpoznawana byłaby przez organizm jako własna tkanka. Nie będzie wywoływała reakcji zapalnych, będzie zdolna do wzrostu i rozwoju oraz bardziej trwała. Zastawka tego rodzaju dedykowana byłaby zwłaszcza dzieciom i młodym pacjentom.
FUNDACJA I ALTER MEDICA
Współpraca Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii z firmą Alter Medica trwa już ponad cztery lata. Szereg produktów firmy sygnowanych jest znakiem firmowym Fundacji. Jej logo – czerwone serduszko - znajduje się m.in. na olejkach pichtowym i rokitnikowym, na Cedrusie, wyrobach z dodatkiem aloesu. Alter Medica wspiera Fundację finansowo, za co w 2009 roku została uhonorowana srebrną statuetką „Serce za serce”. Prezes firmy – pan Jan Szupina odebrał ją w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu, podczas dorocznej gali organizowanej przez Fundację w podziękowaniu za pomoc i współpracę jej największym darczyńcom, przyjaciołom i sprzymierzeńcom.
Jan Sarna
Dyrektor Generalny Fundacji