Rodzaje bólu
Wyróżniamy ból ostry, który jest często pierwszym symptomem choroby. Działa jak sygnał, który powiadamia nas, że w organizmie dzieje się coś złego. Gdy jest szczególnie uciążliwy, nasuwa nam pytanie, co jest jego przyczyną? Niejednokrotnie stanowi powód wizyty u lekarza. I słusznie, gdyż pozwala to na wczesne wykrycie, np. choroby wrzodowej czy zdiagnozowania stanu przedzawałowego. Jeśli jednak ból jest przewlekły, trwa dłużej niż kilka miesięcy, sam w sobie staje się chorobą, uprzykrzającą nam normalne funkcjonowanie. Przyczyną takiej sytuacji może być nieustąpienie powodu jego powstania, bądź utrwalenie go w układzie nerwowym. Niestety, tak jak w przypadku migreny, przyczyna bólu nie jest do końca znana. Wiemy jedynie, że są czynniki ją wywołujące oraz znamy w otoczeniu osoby, którym bóle migrenowe skutecznie utrudniają życie. Powstający w narządach wewnętrznych ból trzewny bywa trudny do zlokalizowania i może być odczuwalny w innych miejscach, ponieważ jest przenoszony przez gałęzie nerwów i promieniuje w okolice prawdziwego źródła bólu. Specyficznym rodzajem jest ból neuropatyczny, powstający w układzie nerwowym z powodu jego uszkodzenia mechanicznego, ale przyczyną może być także zapalenie, czego przykładem jest półpasiec.
Jak leczyć?
Do walki z bólem do wyboru mamy dwie metody. Tradycyjna, farmakologiczna, polega na stosowaniu leków przeciwbólowych i wspomagających. W cięższych stanach stosowane są leki opioidowe, jak np. morfina, dostępne tylko i wyłącznie na receptę. W stanach lżejszych stosujemy nieopioidowe leki, różniące się wskazaniami, przeciwdziałaniami, lecz cechą wspólną, która je charakteryzuje, jest stosunkowo niska toksyczność, znikomy wpływ na sprawność psychofizyczną oraz fakt, że nie uzależniają. Starajmy się ograniczać środki przeciwbólowe, szczególnie gdy nie jest to niezbędne. W sytuacji, gdy decydujemy się sięgnąć po tabletkę, zapoznajmy się z ulotką, czy też z opinią lekarza lub farmaceuty.
Coraz powszechniej stosowane są niefarmakologiczne metody walki z bólem. W ściśle określonych przypadkach, do wyboru mamy całą paletę możliwości: blokady poszczególnych nerwów dzięki dokanałowemu podawaniu leków, zabiegi neurochirurgiczne czy też powszechnie uznawaną przez medycynę akupunkturę wraz z odmianami w postaci stymulacji prądem (elektroakupunktura) oraz stymulacji laserem (laseropunktura). Do metod niezbyt rozpowszechnionych, wysokospecjalistycznych, zaliczamy stymulację rdzenia kręgowego i niszczenie szlaku bólowego temperaturą, zwane termolezją.
Poproś o pomoc
Przewlekły, poważny ból wymaga dodatkowych badań oraz oceny stanu pacjenta. Coraz dostępniejsze, głównie w szpitalach, są przeciwbólowe ambulatoria, w których osoby dotknięte przewlekłym bólem mogą uzyskać pomoc.
M.G.